Tekorten in cijfers

De meldingen die binnenkomen bij KNMP Farmanco, worden geverifieerd bij de leverancier. Alleen tekorten die de leverancier bevestigt, worden gepubliceerd. Als geneesmiddelen landelijk niet beschikbaar zijn en het tekort waarschijnlijk langer dan 14 dagen gaat duren, wordt dit gemeld op KNMP Farmanco.

Geneesmiddelen kunnen om verschillende redenen niet beschikbaar zijn. Tijdelijke geneesmiddelentekorten ontstaan vaak door productieproblemen of door een toegenomen vraag. Als geneesmiddelen helemaal van de markt worden gehaald (definitief), is dit in 70% van de gevallen vanwege economische redenen.

Geneesmiddelentekorten komen steeds vaker voor. In 2015 waren 625 nieuwe geneesmiddeltekorten gemeld, in 2014 waren dit nog 527 geneesmiddelen.

Afbeelding

Op de homepage staat een teller met 'actuele tekorten'; dit zijn de tekorten waar apotheken momenteel mee te maken hebben. Hierin worden alle tekorten meegeteld die op de site vermeld staan (dus niet de tekorten die opgelost zijn) en tekorten aan producten die langer geleden uit de handel zijn gehaald maar nog wel vermeld staan in standaardwerken. Tekorten worden geteld op het niveau van handelsproducten. Een tekort aan een product van 5 mg en 10 mg wordt geteld als twee tekorten. Een tekort aan een product van 5 mg van firma A en firma B wordt ook geteld als twee tekorten. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen verschillende verpakkingsgroottes: een verpakkingsgrootte van 30 stuks en 100 stuks wordt geteld als één tekort.

Leveranciers zijn niet verplicht om tekorten te melden aan KNMP Farmanco. De meeste meldingen worden gedaan door apothekers, werkzaam in de openbare apotheek of in het ziekenhuis. Vanwege het niet-verplichtende karakter, is KNMP Farmanco nooit compleet.

Binnen het totaal van meldingen van leveringsproblemen bij Farmanco waren impactvolle geneesmiddelentekorten in 2016:

  • Thyrax (schildklierhormoon);

  • Carbamazepine (middel bij epilepsie);

  • Tamoxifen (middel bij borstkanker);

  • Penicilline natrium en benzylpenicilline (bij infecties van de longen, luchtpijp, keel, middenoor en huid (wondroos) en bij de ziekte van Lyme, syfilis en hersenvliesontsteking);

  • Aciclovir oogzalf (bij ontstoken ogen door een infectie met het herpes-simplex-virus);

  • Remifentanil (anaesthetica in het ziekenhuis).

Gevolgen voor de apotheek

Het kost apothekers veel tijd om oplossingen te zoeken voor niet-beschikbare geneesmiddelen.

Afbeelding

Voor 100 ziekenhuislocaties is ingeschat dat in Nederland jaarlijks zo’n 20 fte’s nodig zijn om geneesmiddelentekorten op te vangen. Dit komt neer op een kostenpost van 1,5 tot 2 miljoen euro. Voor openbare apotheken zijn veel leveringsproblemen met preferente middelen waarbij het vaak gaat om grote groepen patiënten, waarvoor een grote inspanning moet worden gepleegd. De uitvoeringskosten hiervan worden geraamd op tientallen miljoenen euro’s. Waarbij deze kosten niet meer in verhouding staan tot het prijsvoordeel, omdat de prijzen van generieke geneesmiddelen over de hele linie fors zijn gedaald.